روز جهانی پیشگیری از خودکشی که همه ساله در ۱۰ سپتامبر در سراسر جهان برگزار می‌شود، برای افزایش آگاهی عمومی نسبت به خودکشی و پیشگیری از آن در نظر گرفته شده‌است.شعار روز جهانی پیشگیری از خودکشی در سال ۲۰۲۶ "«تغییر روایت درباره خودکشی؛ گفت‌وگو را آغاز کنیم»" است.
روز جهانی پیشگیری از خودکشی فرصتی ارزشمند برای افزایش آگاهی عمومی، ارتقای سواد سلامت روان، کاهش انگ اجتماعی و تقویت فرهنگ حمایت از افرادی است که در مقاطع دشوار زندگی، رنج روانی و احساس ناامیدی را تجربه می‌کنند.خودکشی پدیده‌ای پیچیده و چندعاملی است و عوامل فردی، روان‌شناختی، اجتماعی، خانوادگی و اقتصادی می‌توانند در شکل‌گیری آن نقش داشته باشند. با این حال، خودکشی قابل پیشگیری است.

 شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر، دسترسی به خدمات تخصصی سلامت روان و حمایت مؤثر اطرافیان می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از آن ایفا کند.در بسیاری از موارد، فردی که در شرایط بحرانی قرار دارد، بیش از هر چیز به شنیده‌شدن، درک‌شدن و حمایت بدون قضاوت نیازمند است. توجه به تغییرات رفتاری و خلقی، کناره‌گیری اجتماعی، ابراز احساس ناامیدی یا بی‌ارزشی و صحبت درباره مرگ اهمیت ویژه‌ای دارد و نباید به‌سادگی از کنار آن گذشت.بیایید در محیط دانشگاه و جامعه، گفت‌وگو درباره سلامت روان را به امری عادی تبدیل کنیم؛بدون قضاوت بشنویم، بدون ترس جدی بگیریم و برای دریافت کمک تخصصی اقدام کنیم.

پیشگیری از خودکشی تنها مسئولیت متخصصان سلامت روان نیست؛ خانواده، دوستان، دانشگاه، محیط کار و تمامی اعضای جامعه نیز می‌توانند با ایجاد محیطی حمایتگر و تسهیل دسترسی به خدمات تخصصی، در حفظ جان و سلامت افراد نقش مؤثری ایفا کنند.

گاهی یک گفت‌وگوی همدلانه می‌تواند نقطه آغاز امید باشد. بیایید روایت را تغییر دهیم؛کمتر قضاوت کنیم، بیشتر بشنویم و برای کمک، به‌موقع اقدام کنیم.

فاطمه فضیلت کارشناس سلامت روان مجتمع آموزش عالی سلامت باقرالعلوم (ع) سپیدان

منابع: 

سازمان جهانی بهداشت (WHO)، Suicide prevention: a resource for media professionals, update 2023.

انجمن بین‌المللی پیشگیری از خودکشی (IASP)، منابع و پیام‌های روز جهانی پیشگیری از خودکشی.

سازمان جهانی بهداشت (WHO)، Preventing suicide: a resource for media professionals, update 2017.