روز جهانی داوطلبان سلامت که هر ساله در تاریخ ۵ دسامبر (۱۴ آذر) گرامی داشته می‌شود، فرصتی برای قدردانی از افرادی است که با انگیزه، مسئولیت‌پذیری و روحیه ایثارگرانه، نقش مهمی در ارتقای سلامت جامعه ایفا می‌کنند. داوطلبان سلامت به عنوان یکی از ارکان نظام‌های مراقبتی و پیشگیری، با حضور مؤثر در برنامه‌های آموزشی، غربالگری، مراقبت جامعه‌محور، واکسیناسیون و مدیریت بحران‌های سلامت، چهره‌ای فعال از مشارکت اجتماعی در حوزه سلامت را ترسیم کرده‌اند.
از منظر علمی، مطالعات بین‌المللی نشان می‌دهد که مشارکت داوطلبان سلامت موجب افزایش سواد سلامت جامعه، کاهش بار بیماری‌ها، بهبود شاخص‌های پیشگیری، تقویت اعتماد عمومی و تسهیل ارائه خدمات در سطوح اولیه مراقبت می‌شود. هم چنین، حضور آنان در شرایط بحران—از پاندمی‌ها تا بلایای طبیعی—به‌عنوان یک ظرفیت راهبردی مورد تأکید سازمان جهانی بهداشت (WHO) و نظام‌های سلامت پیشرو قرار گرفته است.
در کشور ما نیز شبکه داوطلبان سلامت با همکاری مراکز بهداشت و تیم‌های مراقبت اولیه، نقش مهمی در پایش سلامت محلات، ارتقای سبک زندگی سالم، آموزش همگانی، حمایت از آسیب‌پذیران و مشارکت در برنامه‌های کنترل بیماری‌ها ایفا می‌کند. این ظرفیت ارزشمند، نمونه‌ای برجسته از پیوند بین حرفه‌های سلامت و توانمندسازی اجتماعی است.
به مناسبت این روز، جامعه علمی پرستاری و اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها بر اهمیت تداوم آموزش، توانمندسازی، مشارکت بین‌رشته‌ای، و حمایت ساختاری از داوطلبان سلامت تأکید می‌کنند. تقویت زیرساخت‌های آموزشی، توسعه برنامه‌های جامعه‌محور، و سرمایه‌گذاری بر نیروی داوطلب، از مهم‌ترین راهبردهای ارتقای عدالت در سلامت و افزایش تاب‌آوری نظام مراقبت در ایران و جهان به شمار می‌رود.
این روز یادآور آن است که سلامت جامعه تنها با تلاش متخصصان سلامت محقق نمی‌شود، بلکه حضور داوطلبان دلسوز، آگاه و توانمند، بخش جدایی‌ناپذیر از مسیر توسعه سلامت پایدار است.